Tempo Timor - Kanal Notisia, Husi imi ba imi

Switch to desktop Register Login

Tempo Timor

Tempo Timor

Ho hakraik an Tempo Timor hato'o komprimentus ba laitor sira katak, Jornal Tempo Timor hahu mosu iha imi le'et atu fasilita informasaun ba imi. Tamba ne'e ami presiza ita boot sira nia tulun atu ekipa jornal ne'e nian bele halao servisu jornalismu ho didiak.

Jornalista Jornal Tempo Timor, bandu atu hetan envelope ka sasan ruma husi fontes informasaun sira.

Website URL: http://www.tempotimor.com

Governasaun AMP Blokeia Frente Diplomátika

Published in Politika
 Prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão liman loos hamutuk ho portaz AMP, Taur Matan Ruak liman karuk iha sede partidu AMP, Tersa (15/05). Foto Valentino Dariel Sousa. 

DILI – Futuru governasaun Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) sei la involve partidu sira seluk liliu figura sira mai hosi frente diplomátiku, tanba rezultadu eleisaun antisipada hatudu AMP priense ona kriteria hodi forma governu mesak de’it. 

Maske nune’e, oras ne’e dadauk mosu preokusaun barak kona – bá destinu governasaun AMP nian katak sei la susesu, tanba iha indikasaun katak Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres Lu – Olo sei vota veto Orsamentu Jeral Estadu governu foun ne’e, maibé prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão katak se PR Lu – Olo hakarak veto OJE governasaun AMP, nia tenke aprezenta rajaun legal no politika. 

“OJE ba ka lei ruma ba mak PR veta, ha’u nia alin Taur uluk mós prezidente. Nia maun Xanana mós uluk prezidente. Ne’ebé experiensia iha ne’eba katak atu veta tenke iha rajaun, nia tenke aprezenta fundamentu legal. Ami viola konstituisaun, viola lei ruma. Fundamentu politiku tanba saida mak . . . ne’ebé ha’u hanoin katak Lu – Olo sei hanoin didi’ak,” hatete Xanana liu hosi konferensia imprensa iha sede partidu AMP, Tersa (15/05). 

“Se nia ami hotu hili, ha’u mós tun ba fó apoiu ba nia atu sai prezidente repúblika, la’ós atu sai prezidente FRETILIN. Ha’u mós partisipa kampaña ne’ebé atu hili Lu – Olo nu’udar prezidente repúblika. Nia tenke hatudu mai ami nain rua katak nu’udar prezidente povu tomak nian. Nia labele hatudu frakeza atu rona tuir fali FRETILIN hanesan nia funsiona nafatin nu’udar prezidente FRETILIN. Ne’e ami la aseita,” esplika Xanana. 

“Ne’ebé ha’u hein. Ha’u hatene. Ami nain rua hatene katak Lu – Olo hasai tiha ona dotor direitu iha UNTL, maibé nia tenke prova. Aprezenta rajaun legal tanba saida? Ami viola saida? Aprezenta rajaun politika, tanba nia prezidente repúblika. Nia la’ós prezidente FRETILIN iha ne’eba, iha fatin hotu – hotu. Ami hein katak Lu – Olo sei labele monu ba tentasaun. Dalaruma ita nu’udar umanu ita bele monu ba tentasaun”.

Xanana hatutan, preokupasaun AMP kuandu ka’er ukun atu hare uluk povu nia moris.

“Ami seidauk hanoin ba to’o ne’eba. Prioriedade ami nian mak povu nia moris diak mak ami sei tau matan,” nia promete.

Iha fatin hanesan, portavoa partidu AMP atual prezidente Partidu Libertasaun Popular (PLP), Taur Matan Ruak katak governu unidade nasionál uluk iha Timor ne’e Kay Rala Xanana Gusmão mak ko’alia uluk.

“Nunka akontese, agora ita manan tan iha kadeira 34 ne’e la persija governu unidade nasionál,” esplika Matan Ruak.

Xanana mós haforsa tan katak la persija atu involve ema seluk iha formasaun governu foun ne’e.

“Untuk apa lagi,” haforsa Xanana.

Xanana garante katak sei la iha tan ona eleisaun antisipada, tanba rezultadu eleisaun antisipada hatudu AMP manan maioria.

Antes ne'e, José Ramos Horta deklara katak Kay Rala Xanana Gusmão sei lakon iha eleisaun antisipada ne'e, maibé saida mak Horta ko'alia ne'e halai sai tiha hosi komboiu (kareta api) nia dalan. No oras ne'e Horta deklara ona katak nia prontu apoiu governasaun foun ne'ebé sei forma hosi partidu AMP iha tempu badak. 

Entretantu, bazeia ba rezultadu provizóriu eleisaun antisipada ne’ebé Sekrétariadu Tékniku Administrasaun Eleitoral (STAE) ne’ebé submete ona ba Komisaun Nasionál Eleisaun (KNE) katak partidu AMP mak hetan votu barak liu hamutuk 309,015 (49.59%), partidu FRETILIN hetan votu 212, 974 (34.18%), Partidu Demokrátiku (PD) hetan votu 50, 034 (8.03%) no partidu Frente Dezenvolvimentu Demokrátiku (FDD) hetan votu 34,279 (5.50%). Rezultadu ne’e hatudu katak partidu ha’at (4) de’it mak priense bareira 4% iha eleisaun antisipada ne’e.

Dadus ne’e mós hatudu votu validu mak 623,156 (98.27%), votu nulu hamutuk 7,357 (1.16%), votu branku hamutuk 2,995 (0.47%), votu reklamadu hamutuk 598 (0,09%), votu rejeitadu hamutuk 20 (0,00%) no votu abandonadu hamutuk 28 (0,00%).

Entretantu, total votu validu iha eleisaun antisipada hamutuk 784,286 (100%), ema hamutuk nain 634,156 (80.86%) mak partisipa iha eleisaun antisipada ne’ebé kompostu hosi mane nain 325,868 (51.39%), no feto nain 308,288 (48.61%). No ema sira ne’ebé la partisipa iha eleisaun antisipada ne’e hamutuk 150,130 (19.14%).

Bazeia ba rezultadu ne’e fahe ba kadeira ho formula D’Hondt katak AMP hetan ona kadeira 34, FRETILIN hetan kadeira 23, PD hetan kadeira 5 no FDD hetan kadeira 3. (Oki)

Comment

Xanana: Ami Hein Alkatiri Rezigna Aan

Published in Politika

Prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão liman loos hamutuk ho portaz AMP, Taur Matan Ruak liman karuk iha sede partidu AMP, Tersa (15/05). Foto Valentino Dariel Sousa. 

DILI – Prezidente partidu Aliansa Mudansa ba Progresu (AMP), Kay Rala Xanana Gusmão husu ba Mari Alkatiri tenke kumpri nia kompromisiu politiku hodi sai ona hosi rejiaun Oe – Kusi Ambeno, tanba rezultadu eleisaun antisipada hatudu votu hosi Oe – Kusi Ambeno la to’o 20.000.

“Agora ami hein hela nia atu rezigna aan,” hatete Xanana liu hosi konferensia imprensa iha sede partidu AMP, bairo Grillo – Dili, Tersa (15/05).

Xanana esplika, Alkatiri rasik mak deklara assuntu ne’e durante periodu kampaña eleitoral katak bainhira povu Oe – Kusi Ambeno la fó votu ba partidu FRETILIN to’o 20.000 mak nia sei la ba vizita Oe – Kusi Ambeno.

Iha fatin hanesan, porta voz partidu AMP atual prezidente Partidu Libertasaun Popular (PLP), Taur Matan Ruak hatete iha kestaun rua katak Alkatiri tenke kumpri nia kompromisiu politika.

“Oe – Kusi Ambeno iha kestaun rua. Primeiru, ami nia kompromisiu eleitoral katak Mari Alkatiri tenke sai hosi Oe – Kusi Ambeno. Segundu Mari rasik mak hatete se la atinje votu 20.000 sei rezigna aan,” hatete Matan Ruak.

Entretantu iha Janeiru liuba Alkatiri deklara ba militante partidu FRETILIN iha salaun igreja Numbei, Oe – Kusi Ambeno katak bainhira la hetan votu to’o 20.000 iha Oe – Kusi nia sei la vizita ona Oe – Kusi Ambeno.

“Iha eleisaun antisipada Oe – Kusi mutlak. 18000 se la’e 20.000 votus. Se nafatin 14000 ne’e ha’u susar tebes. Ne’e ha’u atu mai fali vizita Oe – Kusi mós ha’u sei hanoin dala rua, dala tolu,” hatete Alkatiri.

Pozisaun Alkatiri iha Rejiaun Administrativu Espesial Oe – Kusi Ambeno (RAEOA) oras ne’e substitui hosi Arsenio Paixão Bano nu’udar prezidente substitutu, maibé mós nia durasaun ne’e liu ona prazu, tanba liu ona fulan ne’en (6).

Rezultadu eleisaun antisipada maske oras ne’e sei provizoriu hela maibé, kontradiz ona ho saida mak Alkatiri husu ba povu Oe – Kusi Ambeno iha tempu ne’eba, tanba partidu AMP mak manan iha Oe – Kusi Ambeno ho total votu 22,424 (58.87%), no partidu FRETILIN hetan de’it votu 10,810 (28.38%). (Oki)

Comment

AMP Husu Halo Rekontazen Rezultadu Eleisaun

Published in Politika
Prezidente AMP, Kay Rala Xanana Gusmão (loos) no portavoz AMP, Taur Matan Ruak halo konferensia imprensa iha sede partidu AMP, bairo grillo - Dili, Tersa (15/05). Foto Valentino Dariel Sousa.  

DILI – Prezidente partidu Aliansa Mudansa ba Progresu (AMP), Kay Rala Xanana Gusmão deklara manan ona eleisaun antisipada, maibé husu atu halo re – kontazen hodi hadia diferensia votu entre partidu FRETILIN ho AMP, tanba mosu fallansu balun.

“Se kontazen dehan ami lakon FRETILIN mak manan silahkan, maibe atu dehan de’it katak, atu kria mentabilidade ida ne’ebe iha buat balun ne’e tenke loos,” hatete Xanana liu hosi konferensia imprensa iha sede partidu AMP, bairo Grillo – Dili, Tersa (15/05).

“Ohin mos ha’u dehan iha fatin balun hare ba dehan númeru rezistu iha livru STAE nian ema nune’e, maibé númeru votu liu fali, no ami hare dehan iha ne’eba ita manan. Bele mai fali ida ne’e, ami lakohi. Ha’u dehan la’e, halo rekontazen didiak,” esplika Xanana.

“Ami la persija votu ida katak mai liu ne’e, tanba se livru STAE ne’e dehan nune’e trezentos e vinte quatro mak mosu fali quatrosentos e vinte quatro, dehan votu 100 ne’e mak mai fali AMP ami la aseita. Halo re – kontazen”.

“Ida ne’e mak ami dehan dalaruma bele ketik kolen ona karik, kafe laiha. Ne’ebe halo re – kontazen. Ami lakohi liu, ami lakohi menus. Ami hakarak loos, tanba buat ne’e povu nia vontade soberanu. Ita labele halimar ho povu nia vontade ne’e”.

Nia garante katak rezultadu re – kontazen ne’e tidak mungkin (imposivel) atu hamenus fali votu AMP nian, tanba AMP iha akta kompletu hosi kada sentru votasaun iha teritóriu nasionál.

“Ami iha garantia absoluta katak ami manan. Iha buat ki’ik balun bele la influensia buat ida, maibé ami lakohi mós. Tanba ami rona katak ema balun dehan iha Oe – Kusi ami halo manipulasaun. Horseik sira dehan tenke aprezenta faktu, entaun agora ita aprezenta faktu”.

Entretantu, antes ne’e mosu ona alegasaun katak partidu AMP halo manipulasaun votu iha Oe – Kusi Ambeno, maibé realidade hatudu laiha. 

Rezultadu provizoriu eleisaun antisipada 12 Maio 2018 hatudu partidu AMP mak manan ho kadeira hamutuk 34, FRETILIN ho kadeira 23, PD hetan kadeira 5, no FDD hetan kadeira 3. (Oki)  

Comment

@2018 - Tempo Timor. Developed by Kalohan.net

Top Desktop version